Bao cao su bạc hà mát: có rát không? Cách chọn

Lần đầu xé gói bao bạc hà, có người thấy mát dễ chịu, có người lại nóng ran như lỡ tay quẹt dầu gió vào chỗ không nên quẹt. Vậy bao cao su bạc hà mát lạnh có rát không? Có thể có, nhất là khi da bạn nhạy cảm, bạn dị ứng latex, hoặc chất làm mát không hợp với vùng kín.

Châm chích nhẹ rồi hết khác hẳn với đau, sưng hay phồng rộp. Hai trường hợp này xử lý khác nhau, nên tụi mình tách ra cho rõ.

Bao cao su bạc hà mát lạnh là gì, cảm giác mát từ đâu ra?

Bao cao su bạc hà mát lạnh là loại bao có thêm chất tạo cảm giác mát, thường kèm mùi bạc hà. Chiếc bao không lạnh thật. Giống như ngậm kẹo bạc hà thấy the cả miệng dù nhiệt độ chẳng đổi, chất làm mát chỉ khiến da “tưởng” là lạnh.

Chất làm mát quen thuộc là menthol, có sẵn trong lá bạc hà. Mỗi hãng dùng công thức riêng, nên muốn biết chiếc bao của mình có gì thì đọc phần thành phần trên vỏ hộp.

Các nguồn y tế trong bài không nghiên cứu riêng bao cao su bạc hà mà nói về menthol và chất tạo cảm giác nói chung. Bạn coi đó là lời cảnh báo có cơ sở, chứ không phải kết luận về một nhãn hàng cụ thể.

Bao cao su bạc hà mát lạnh có rát không, vì sao có người bị nóng?

Có, một số người thấy rát hoặc nóng khi dùng bao cao su mát lạnh. Nguyên nhân có thể là chất làm mát gặp niêm mạc, là dị ứng latex, hoặc đơn giản là bao bị khô nên cọ xát nhiều. Mỗi nguyên nhân có cách nhận ra riêng.

Chất làm mát gặp niêm mạc

Vùng kín là niêm mạc, mỏng và nhạy hơn da tay nhiều. Với thuốc giảm đau cơ khớp bôi ngoài da có menthol, FDA khuyên để sản phẩm tránh xa mắt và niêm mạc, kể cả phần da bên trong mũi, miệng và bộ phận sinh dục. Cơ quan này cũng khuyên không bôi lên da đang trầy hoặc đang kích ứng.

Trong rà soát năm 2012, FDA ghi nhận 43 ca bỏng do các loại thuốc bôi này, báo cáo từ năm 1969 đến 2011. Phần lớn ca bỏng độ 2 và độ 3 liên quan đến sản phẩm chỉ có menthol là hoạt chất, hoặc có menthol trên 3% kèm methyl salicylate trên 10%.

Bao cao su không phải thuốc bôi giảm đau, và lượng chất làm mát trên bao chưa chắc giống vậy. Nhưng nhìn con số đó thì menthol không hẳn vô hại khi gặp vùng da mỏng. Khuyến cáo của WHO, UNFPA và FHI360 cũng lưu ý gel có thảo dược hoặc quảng cáo tạo cảm giác kích thích, ấm, ran ran không được quản lý như thuốc, và độ an toàn với nhóm nguy cơ cao có thể chưa được đánh giá đủ.

Dị ứng latex

Bao mát lạnh cũng có thể làm từ latex như bao thường, nên cảm giác rát có khi không dính gì tới bạc hà. Theo bệnh viện Royal Brompton & Harefield thuộc NHS, phản ứng dị ứng latex có thể xảy ra khi latex chạm niêm mạc như miệng, mũi hay bộ phận sinh dục, kể cả khi dùng bao cao su. Phần lớn người bị chỉ có triệu chứng nhẹ như phát ban ngứa, sổ mũi, hắt hơi, ngứa chảy nước mắt.

Ở nữ, dị ứng latex có thể gây sưng và ngứa âm đạo khi quan hệ. Một số người dị ứng latex cũng phản ứng với chuối, kiwi, bơ, cà chua và khoai tây, vì các thực phẩm này có protein tương tự, nên nếu bạn từng bị vậy thì nhớ kể với bác sĩ.

Nếu bạn thấy những dấu hiệu này mỗi lần dùng bao latex, dù loại có bạc hà hay không, đọc thêm dấu hiệu dị ứng latex nặng để biết lúc nào cần đi khám ngay.

Bao khô và cọ xát

Khi lớp trơn trên bao cạn dần, da cọ vào bao nhiều hơn. Cảm giác rát vì cọ xát rất dễ bị đổ oan cho bạc hà, nên trước khi kết luận, nhớ lại xem lúc rát có phải lúc bao đã khô.

Bao cao su mát lạnh có ưu và nhược điểm gì?

Ưu điểm của bao cao su mát lạnh là đổi cảm giác cho mới lạ; nhược điểm là thêm một chất có thể gây kích ứng, và mỗi người cảm nhận một kiểu. Có người thích, có người thấy khó chịu ngay từ phút đầu.

Thử bao cao su bạc hà thế nào cho an toàn, khi nào phải dừng?

Cách thử thận trọng là đọc vỏ hộp, thử trên da trước một ngày, và dừng ngay khi cảm giác chuyển từ mát sang nóng, đau hoặc sưng. Bài báo về cảnh báo của FDA có gợi ý thử sản phẩm chứa menthol trên một vùng da nhỏ trước khi dùng, và áp sang bao cao su cũng hợp lý.

Thử trên cổ tay chưa nói được gì chắc, vì da tay dày hơn niêm mạc nhiều. Cách này chỉ loại sớm được những loại gây phản ứng rõ.

Nếu chỉ châm chích nhẹ và hết ngay khi tháo bao, lần sau đổi sang loại trơn không hương là đủ. Còn nếu da ngứa, phồng rộp, khô hay nứt, đó có thể là viêm da tiếp xúc, tức da phản ứng với chất kích ứng hoặc chất gây dị ứng. Triệu chứng này thường bắt đầu sau vài giờ đến vài ngày, nên đừng thấy hôm sau mới nổi mà nghĩ không liên quan.

Dược sĩ có thể gợi ý kem dưỡng ẩm làm dịu da cho trường hợp nhẹ. Nếu triệu chứng kéo dài, cứ hết lại tái, hoặc nặng, hãy đi khám. Theo FDA, đau, sưng hoặc phồng rộp ở chỗ tiếp xúc với sản phẩm có menthol là lúc nên ngưng dùng và gặp bác sĩ.

Nghi dị ứng latex thì đổi sang bao không latex. NHS khuyên người dị ứng latex không dùng bao latex. Bao polyisoprene làm từ cao su tổng hợp, không chứa loại protein gây dị ứng latex; bao polyurethane bảo vệ tương đương latex nhưng ôm lỏng hơn, dễ tuột hơn và đắt hơn một chút.

Tránh bao da cừu (lambskin): tuy không có latex nhưng lỗ của nó đủ lớn để nhiều loại virus gây bệnh lây qua đường tình dục đi qua. Chi tiết từng loại có trong bài bao cao su non-latex.

Bao cao su cho da nhạy cảm: chọn size, gel và hạn dùng ra sao?

Da nhạy cảm nên dùng bao vừa size, kèm gel bôi trơn gốc nước không hương, và chỉ dùng gói còn hạn rõ ràng. Bao quá bó làm bạn khó chịu từ đầu, lúc đó rất khó biết rát là do bạc hà hay do chật.

Gel gốc nước dùng được với mọi loại bao, theo Play Safe của NSW Health. Gel silicone cũng dùng được với bao latex, non-latex và polyurethane, chỉ không nên dùng với đồ chơi bằng silicone vì nó làm hỏng bề mặt đồ chơi.

Tuyệt đối đừng lấy dầu dừa, dầu em bé, dầu massage, vaseline hay dầu ô liu thay gel khi dùng bao latex, vì dầu làm latex yếu đi và dễ rách. Khuyến cáo của WHO còn liệt kê cả kem dưỡng da tay, dưỡng thể, và lưu ý bao polyisoprene cũng kỵ dầu y như latex.

Với da nhạy cảm, NSW Health khuyên đọc bảng thành phần gel để tránh hương liệu, phẩm màu, chất bảo quản, hoặc chọn luôn loại không hương. Một số gel gốc nước chứa glycerin, có thể gây nhiễm nấm ở một số người, nên chọn loại không glycerin thì yên tâm hơn. Theo WHO, chất bảo quản như paraben trong gel gốc nước cũng có thể gây kích ứng ở một số người.

Đừng chồng thêm gel làm ấm hay gel ran ran lên bao mát lạnh. Gel làm ấm thường chứa nhiều propylene glycol, và hai loại chất tạo cảm giác cùng lúc thì lỡ rát cũng không biết do cái nào.

Hạn dùng thì xem trên từng gói nhỏ, không chỉ trên hộp. Gói nào mờ chữ, không đọc được hạn thì bỏ, cùng lắm phí một chiếc.

Mua bao cao su mát lạnh ở đâu để tránh hàng giả và vẫn kín đáo?

Nên mua ở nơi có nguồn gốc rõ ràng và tự kiểm tra hộp khi nhận, vì bao giả cũng có thể làm bạn rát và bạn lại tưởng do bạc hà. Theo bác sĩ Mai Bá Tiến Dũng trả lời báo Tuổi Trẻ, bao thật làm từ latex mềm dẻo, phải ghi rõ hạn dùng, ngày sản xuất, nơi sản xuất và được Bộ Y tế cấp phép.

Cũng bài báo đó cho biết bao giả hoặc kém chất lượng có thể gây ngứa, phồng rộp đau rát, kể cả bao mua ở nhà thuốc. Bệnh viện Bình Dân từng tiếp nhận hai bệnh nhân bị hoại tử một phần da vùng kín, nghi do dùng bao giả hoặc kém chất lượng. Cách soi hộp, soi gói cụ thể có trong bài phân biệt bao cao su chính hãng và hàng giả.

Chuyện kín đáo khi mua online tùy từng người bán. Hỏi trước xem họ có gói hàng không ghi tên sản phẩm bên ngoài không, và chọn nơi trả lời rõ ràng.

Lần tới muốn thử bao bạc hà, bạn mua một hộp nhỏ, quệt thử lên cổ tay trước một ngày, và để sẵn một chiếc trơn không hương bên cạnh. Nếu bạn từng rát với nhiều loại bao chứ không riêng loại mát lạnh, xem thêm bài về kích ứng khi dùng bao cao su để tìm đúng nguyên nhân.